Fietsknooppunten: zo stel je zelf een fietsroute samen

Met fietsknooppunten bepaal je zelf hoe lang je fietstocht wordt en waar hij langs gaat. Je fietst van genummerd knooppunt naar genummerd knooppunt, en de bordjes onderweg wijzen de weg. Je hoeft geen kaart te lezen en geen route uit je hoofd te leren: een rijtje nummers is genoeg. Alle routes die vanaf onze Toeristische Overstappunten starten zijn op deze manier uitgezet.

Hoe werkt het fietsknooppuntensysteem?

Het principe is eenvoudig. Het hele fietsnetwerk is opgedeeld in kruispunten, en elk kruispunt heeft een nummer: het knooppunt. Door nummers achter elkaar te zetten stel je je eigen bewegwijzerde route samen, met precies de afstand die je wil.

Op elk knooppunt staat een overzichtsbord met de kaart van de omgeving en de nummers van de knooppunten eromheen. Daar kies je welke richting je volgt. Tussen twee knooppunten staan kleinere bordjes met een nummer en een pijl, zodat je op elke afslag weet of je goed zit. Zo bepaal je zelf welke plaatsen je aandoet en hoe lang je tocht wordt.

Een route plannen in vier stappen

• Kies een startpunt. Bij een TOP staat het dichtstbijzijnde knooppuntnummer op het infopaneel
• Zoek op de kaart of in een planner welke knooppunten in de buurt liggen
• Schrijf de nummers op in de volgorde waarin je ze wil aandoen; een rondje eindigt op het nummer waarmee je begon
• Volg onderweg de bordjes naar het volgende nummer op je lijstje

Reken voor een gewone fietser op 12 tot 15 kilometer per uur inclusief stops; op een e-bike eerder 18 tot 20. Een rondje van 30 kilometer is daarmee een ochtend, 50 kilometer een hele dag met een terras onderweg.

Digitale knooppuntenplanners

Naast papieren kaarten zijn er digitale fietsknooppuntenplanners waarin alle knooppuntsystemen zijn opgenomen. Je klikt de nummers achter elkaar aan, ziet direct de afstand, en kunt de route als GPX-bestand opslaan of printen. GPX-bestanden van de routes bij onze overstappunten vind je ook op route.nl voor fietsroutes en op routeyou.com voor wandelroutes.

Fietsknooppunten per regio

De knooppuntnummers beginnen in elke regio opnieuw, en elke provincie beheert haar eigen netwerk. Dat betekent twee dingen: binnen een regio zijn nummers uniek, maar over de provinciegrens kun je hetzelfde nummer tweemaal tegenkomen. Let daar op als je een route plant die een grens oversteekt. In onze routeoverzichten staat per route welke nummers je volgt, inclusief de grensovergangen.

• Zuid-Holland — van de Bollenstreek en de kust tot de Alblasserwaard en de Hoeksche Waard
• Utrecht-West — het veenweidegebied van De Venen, Kamerik en Linschoten
• Noord-Brabant — de Biesbosch en het land daarachter

Wat als er een knooppuntbordje mist?

Dat gebeurt: bordjes verdwijnen door wegwerkzaamheden, vandalisme of een aanrijding. Kom je op een kruising waar het bordje ontbreekt, dan kun je een melding maken bij het meldpunt bewegwijzering van het fietsroutenetwerk van de betreffende provincie. Hoe sneller zo’n melding binnenkomt, hoe sneller het bordje terugkomt.

Onderweg zelf helpt het om de volgende twee nummers van je lijstje in je hoofd te houden in plaats van alleen het eerstvolgende. Mis je een bordje, dan weet je nog waar je naartoe moet.

Fietsknooppunten en wandelknooppunten

Het wandelnetwerk werkt met hetzelfde principe maar is een apart systeem, met eigen nummers en eigen markering: paaltjes, bordjes en herhalingsstickers in plaats van de blauw-witte fietsbordjes. Een wandelroute gaat waar mogelijk over half- en onverharde paden en is dus niet zonder meer te fietsen. Meer daarover staat op onze pagina over wandelknooppunten.

Vanaf welke TOP wil je starten?

Bij elk Toeristisch Overstappunt staat een infopaneel met de knooppuntenkaart van de omgeving, en vanaf elk punt zijn kant-en-klare routes uitgezet met de nummers er al bij. Een paar voorbeelden:

• TOP Lisse — drie bollenroutes van 32 tot 43 km
• TOP Rottemeren — de Rottemerenroute, kort 15 km of lang 43 km
• TOP Gorinchem — van Rondje Pontje (23 km) tot de Lingeroute (76 km)
• TOP Oortjespad — vier routes van 24,7 tot 36 km door het veenweidegebied
• TOP Westland — langs de kassen, de duinen en de Zandmotor

Veelgestelde vragen over fietsknooppunten

Wat zijn fietsknooppunten?

Fietsknooppunten zijn genummerde kruispunten in het fietsnetwerk. Door nummers te combineren stel je zelf een bewegwijzerde route samen met de afstand die je wil. Op elk knooppunt staat een overzichtsbord; tussen de knooppunten staan bordjes met nummer en pijl.

Hoe lees ik een knooppuntroute?

Een route wordt opgeschreven als een rij nummers, bijvoorbeeld 48 – 47 – 35 – 86. Je rijdt naar knooppunt 48, volgt daar de bordjes naar 47, en zo verder. Eindigt de rij op het nummer waarmee hij begon, dan is het een rondje.

Zijn fietsknooppunten overal in Nederland hetzelfde?

Het principe is overal hetzelfde en de bebording ziet er hetzelfde uit. De nummers zijn per regio uitgegeven, dus hetzelfde nummer kan in een andere provincie opnieuw voorkomen.

Kan ik een knooppuntroute op mijn telefoon volgen?

Ja. In de digitale planners kun je de route opslaan en als GPX exporteren; apps als route.nl en RouteYou nemen de knooppuntnetwerken ook op. De bordjes blijven onderweg de betrouwbaarste bron, want die zijn actueel.